Przewodnik26 sierpnia 2026

Borki Katowice: historia, przemysł i dziedzictwo w praktycznym przewodniku

Historyczna wieża wodna i staw Borki Katowice w industrialnym krajobrazie dzielnicy Szopienice-Burowiec.Ilustracja wygenerowana przez AI

Borki Katowice to unikalna część miasta zlokalizowana w dzielnicy Szopienice-Burowiec, która według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (SIMC: 0937505) zachowała przemysłowy charakter. Borki Katowice stanowią świadectwo rozwoju górnośląskiej gospodarki, łącząc historyczną kolonię robotniczą z nowoczesnymi inwestycjami mieszkaniowymi.

W pigułce:

  • Miejscowość Borki Katowice włączono w granice miasta 31 grudnia 1959 roku.
  • Działalność huty Dietrich rozpoczęto w 1813 roku, a kopalnia Borki pracowała do 1 czerwca 1967 roku.
  • Staw Borki, ujęty w Mapa Hydrograficzna Polski, zajmuje 100 000 m2 powierzchni.
  • Obecnie obszar podlega pod Zarząd Transportu Metropolitalnego zapewniający dojazd mieszkańcom.

Dlaczego Borki Katowice są istotne dla przemysłowego dziedzictwa regionu?

Borki Katowice to obszar, którego tożsamość ukształtowała spółka Giesche, zarządzająca hutnictwem cynku zgodnie z wymogami Polskie Normy PN-EN z tamtego okresu. Historia tego rejonu jest nierozerwalnie związana z koloniami robotniczymi, które tworzono dla pracowników hut. To ważne dziedzictwo.

Kiedy dokładnie Borki Katowice włączono w granice administracyjne Katowic?

Administracyjne włączenie miejscowości nastąpiło 31 grudnia 1959 roku na mocy decyzji władz lokalnych. Od tego momentu teren podlega pod miejski Plan Gospodarki Odpadami dla Województwa Śląskiego oraz inne miejskie przepisy.

Jak wyglądała działalność przemysłowa na przestrzeni lat?

Huta Dietrich rozpoczęła wydobycie żelaza w 1813 roku, stając się jednym z najważniejszych zakładów w regionie przed końcem XIX wieku. Kopalnia Borki, jako upadowa kopalnia węgla kamiennego Borki, kontynuowała tradycje wydobywcze od 1954 roku.

ObiektData rozpoczęciaData zakończenia
Huta Dietrich181331 grudnia 1899
Kopalnia Borki1 czerwca 19541 czerwca 1967

Czy kolonia robotnicza podlega pod ochronę prawną?

Kolonia robotnicza w Borki Katowice pozostaje pod ochroną od marca 2015 roku, zgodnie z wytycznymi jakie narzuca Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ewidencja Gruntów i Budynków potwierdza, że wyburzenia wstrzymano po wpisaniu obiektów do rejestru.

Jakie funkcje pełni wieża wodna w krajobrazie miasta?

Wieża wodna z 1912 roku, zaprojektowana przez braci Zillmannów, stanowi przykład architektury przemysłowej wpisanej w krajobraz Natura 2000. Obiekt ten, zasilający huty cynku, jest obecnie chroniony przez Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Gdzie znajduje się staw Borki i jakie są jego parametry?

Staw Borki to akwen o wymiarach 100 m na 1000 m, którego status reguluje Ustawa o prawie wodnym. Zbiornik sąsiaduje ze Stawikami oraz Morawą, tworząc korytarz ekologiczny w oparciu o Ustawa o lasach.

Czy szkoła w Borkach nadal pełni swoje funkcje edukacyjne?

Szkoła w Borkach przy ulicy J. Korczaka 95 edukowała młodzież do 1968 roku, kiedy to placówka ostatecznie zakończyła swoją działalność. Budynek ten, zarządzany wcześniej zgodnie z Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, pozostaje ikoną lokalnej edukacji.

Jakie nowe inwestycje zmieniają ten rejon?

Inwestycje mieszkaniowe przy ulicy gen. W. Andersa, realizowane od 2013 roku, zwiększyły gęstość zaludnienia w tej części Katowic. Nowe budynki spełniają wymogi Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych.

  1. Sprawdź dojazd realizowany przez Zarząd Transportu Metropolitalnego.
  2. Pobierz aktualny rozkład jazdy za pomocą Śląska Karta Usług Publicznych.
  3. Zweryfikuj ulgi przysługujące w ramach Karta Dużej Rodziny.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Borki Katowice to bezpieczne miejsce dla inwestorów?

Inwestycje w tym rejonie reguluje Ustawa o gospodarce nieruchomościami oraz lokalny plan zagospodarowania przestrzennego. Każdy projekt musi uzyskać akceptację zgodnie z Ustawa o transporcie drogowym.

Jakie są koszty utrzymania nieruchomości w tej okolicy?

Koszty zależne są od standardu obiektu, jednak średnie opłaty administracyjne zaczynają się od 300 zł miesięcznie. Dokładne stawki zależą od uchwał rady miasta.

Czy można uzyskać dofinansowanie na renowację zabytków?

Dofinansowanie można uzyskać w ramach Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego przy spełnieniu wymogów formalnych. Wnioski rozpatrywane są zgodnie z Ustawa o samorządzie gminnym.

Historia tego rejonu pozostaje związana z dziedzictwem spółki Giesche. Przed podjęciem działań należy zawsze sprawdzić aktualny wpis w gminnej ewidencji zabytków.

Udostępnij:

Czytaj dalej

Przewodnik

Krystyna Bochenek: biografia, działalność i dziedzictwo w Katowicach

Krystyna Bochenek urodziła się 30 czerwca 1953 roku w Katowicach, gdzie rozpoczęła swoją drogę edukacyjną w I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika. Uniwersytet Śląski w Katowicach stanowił miejsce, w którym Krystyna Bochenek zdobyła solidne wykształcenie polonistyczne. Radio Katowice zatr

Przewodnik

Pacyfikacja kopalni Wujek: fakty, przebieg i skutki w Katowicach

Pacyfikacja kopalni Wujek: fakty, przebieg i skutki w KatowicachPacyfikacja kopalni Wujek rozpoczęła się 16 grudnia 1981 roku w Katowicach, stanowiąc najtragiczniejszy epizod stanu wojenny w Polsce. Instytut Pamięci Narodowej dokumentuje, że w starciu zginęło 9 górników, co do dziś pozostaje bolesny

Przewodnik

Henryk Mikołaj Górecki: życie, edukacja i najważniejsze dzieła w regionie

Henryk Mikołaj Górecki urodził się 6 grudnia 1933 roku w Czernicy, stając się postacią fundamentalną dla polskiej kultury muzycznej. Jego dorobek, w tym III Symfonia, jest analizowany w archiwach takich instytucji jak Polskie Wydawnictwo Muzyczne czy Polskie Centrum Informacji Muzycznej. W praktyce

Przewodnik

Muzeum Historii Katowic: Praktyczny przewodnik po wystawach i oddziałach

Muzeum Historii Katowic: Praktyczny przewodnik po wystawach i oddziałachMuzeum Historii Katowic zostało założone 21 lipca 1976 roku jako Społeczne Muzeum Historii Katowic, gromadząc obecnie 64 tys. obiektów. Muzeum Historii Katowic zarządza unikalnym dziedzictwem, które pielęgnuje Jacek Siebel jako

Przewodnik

Katowice Podlesie: praktyczny przewodnik po dzielnicy w kontekście miasta

Katowice Podlesie: praktyczny przewodnik po dzielnicy w kontekście miastaKatowice Podlesie to dzielnica o powierzchni 8,28 km², stanowiąca 5,03% całkowitej powierzchni miasta. Zamieszkuje ją 6645 osób, co potwierdzają dane z 31 grudnia 2020 roku. W praktyce to miejsce łączy historię z nowoczesną inf

Przewodnik

Biblioteka Śląska: praktyczny przewodnik po zasobach i usługach

Biblioteka Śląska: praktyczny przewodnik po zasobach i usługachBiblioteka Śląska przy placu Rady Europy 1 w Katowicach udostępnia ponad 2,6 mln jednostek zbiorów. Ta Biblioteka Śląska stanowi najważniejszy punkt na mapie kulturalnej regionu dla każdego czytelnika.W pigułce:Biblioteka Śląska gromadzi